Euro Bölgesi'nde enerji şoku: Kıbrıs'ı hangi riskler ve sonuçlar bekliyor

Citigroup analistleri, petrol fiyatlarındaki artış ve Orta Doğu'daki istikrarsızlığın yol açtığı yeni bir enerji şokunun sonuçlarıyla mücadele etmek için Euro Bölgesi ülkelerinin muhtemelen bütçe kısıtlamalarını esnetmek zorunda kalacağı konusunda uyardı. Bankanın tahminine göre, enerji fiyatlarını desteklemek için yapılacak ek harcamalar para birliği ülkelerine toplam GSYİH'nin yaklaşık %0,7'sine mal olabilir.

Citi uzmanları, yalnızca Yunanistan ve İspanya'nın bütçelerini enerji fiyatlarındaki artışın etkilerini kısmen telafi edecek kadar önceden güçlendirebildiğini belirtiyor. Aynı zamanda çoğu Euro Bölgesi ülkesi, yüksek açık seviyeleri ve yeni destek programları için sınırlı imkanlarla karşı karşıya kalmaya devam ediyor.

Kıbrıs için durum, ekonominin yakıt ve elektrik ithalatına olan yüksek bağımlılığı nedeniyle özellikle hassas. Son yılların verilerine göre, enerji ithalatı ülkenin dış ticaret açığının önemli bir kısmını oluşturuyor ve küresel fiyatlardaki artış doğrudan elektrik, yakıt ve ulaşım hizmetlerinin maliyetine yansıyor.

İstatistiksel olarak Kıbrıs, enerji dalgalanmalarına karşı en savunmasız olan küçük Euro Bölgesi ekonomileri arasında yer alıyor. Hanelerin enerji ve ulaşım harcamalarının payı burada AB ortalamasının üzerinde ve enflasyonist sıçramalar tüketici fiyatlarına daha hızlı yansıyor. Özellikle turizm sektörü, lojistik ve küçük işletmeler hassasiyetini koruyor.

Ek bir risk faktörü de bütçe kaynaklarının sınırlı olmasıdır. Büyük AB ekonomilerinin aksine Kıbrıs, kamu borcunu artırmadan büyük ölçekli sübvansiyonlar için geniş imkanlara sahip değil. Bununla birlikte, Euro Bölgesi'nde faiz oranlarının artması borçlanma maliyetlerini yükseltiyor ve yeni destek önlemlerinin finansmanını zorlaştırıyor.

Bu bağlamda uzmanlar, Kıbrıs'ın yenilenebilir enerji kaynaklarına, elektrik enterkonnektörlerinin geliştirilmesine ve ithal yakıta olan bağımlılığın azaltılmasına daha aktif yatırım yapması gerektiğini düşünüyor. Aksi takdirde, enerji krizinin yeni bir aşaması enflasyonu artırabilir ve 2026 yılında ülkenin ekonomik büyümesini yavaşlatabilir.