W TRSK oczekują nowej inicjatywy ONZ w sprawie Cypru

W turecko-cypryjskich i greckich mediach szeroko dyskutuje się możliwość nowej inicjatywy Sekretarza Generalnego ONZ António Guterresa w sprawie cypryjskiej już latem 2026 roku. Według informacji źródeł nie chodzi jeszcze o rozpoczęcie pełnowymiarowych negocjacji, jednak strony mogą spróbować uzgodnić nową podstawę dla przyszłego procesu rozwiązania sporu.

W centrum dyskusji znajduje się przygotowanie wspólnej formuły, która pozwoli wznowić dialog po wieloletnim impasie, utrzymującym się od czasu fiaska rozmów w Crans-Montana w 2017 roku.

Strona turecko-cypryjska podkreśla, że nowy proces nie może powtarzać dawnych bezowocnych negocjacji. Lider Turków cypryjskich Tufan Erhürman opowiada się za rozmowami z jasno określonymi ramami czasowymi, zachowaniem wcześniej osiągniętych porozumień oraz gwarancją, że w razie kolejnego fiaska naród turecko-cypryjski nie wróci do międzynarodowej izolacji i wcześniejszego status quo.

Jednym z kluczowych wymogów pozostaje uznanie politycznej równości Turków cypryjskich, która — zdaniem strony turecko-cypryjskiej — powinna mieć w przyszłym systemie zarządzania wyspą nie tylko charakter formalny, ale i praktyczny.

W kręgach eksperckich omawiana jest także możliwość „procesu etapowego”, przewidującego wzajemne środki budowy zaufania i konkretne zachęty dla obu stron. Wśród możliwych wariantów wymienia się kwestie Varoshy oraz międzynarodowego statusu lotniska Ercan.

W TRSK uważają, że zmiany regionalne i rosnące ryzyka we wschodniej części Morza Śródziemnego wzmacniają potrzebę poszukiwania nowego podejścia do problemu cypryjskiego. Podkreśla się przy tym, że każdy przyszły proces powinien uwzględniać realia wyspy i prawa narodu turecko-cypryjskiego do równoprawnego udziału w podejmowaniu decyzji.