Yaz aylarında Kıbrıs’ta su kesintileri gündeme gelebilir: barajlardaki su seviyeleri kritik derecede düşük

Ocak ayındaki yağışların nispeten tatmin edici seviyede olmasına rağmen, Kıbrıs’ta yaz aylarında olası su kısıtlamalarına ilişkin endişeler artıyor. Bunun iki temel nedeni var: barajlardaki doluluk oranlarının düşük olması ve arıtma tesislerinin devreye alınmasındaki gecikmeler.

Kıbrıs Su Geliştirme Dairesi verilerine göre, 28 Ocak 2026 itibarıyla barajların toplam doluluk oranı %12,1 seviyesindeydi. Karşılaştırma yapmak gerekirse, geçen yılın aynı gününde bu oran %26,1 olarak kaydedilmişti.

Uzmanlar, durumun belirgin şekilde iyileşmesi için uzun süreli ve yoğun yağışların gerekli olduğunu, aksi takdirde yaz dönemi için su rezervlerinin yetersiz kalacağını vurguluyor.

İkinci önemli risk faktörü ise arıtma tesislerinin kurulumu ve faaliyete geçirilmesindeki gecikmeler oldu. Hükümet, Ekim 2024’te Meclis Tarım Komitesi’ne Limassol’daki Garyllis bölgesinde günlük 10.000 metreküp kapasiteli mobil bir tesisin Haziran 2025’e kadar devreye gireceğini bildirmişti. Ancak tesis hâlâ faaliyete geçmedi.

Limassol Limanı için duyurulan aynı kapasitedeki ikinci tesisle ilgili olarak da benzer bir durum söz konusu.

Mevcut duruma sert eleştiriler Limassol Su Kurumu (EOA) Başkanı Yannis Tsuloftas’tan geldi. Cyprus Media’ya verdiği röportajda Tsuloftas, Limassol’un su temininin bugün büyük ölçüde hava koşullarına, yani Kouris ve Germasogeia barajlarındaki su seviyelerine bağlı olduğunu söyledi.

Tsuloftas’a göre, Episkopi’deki sabit arıtma tesisi kentin ihtiyaçlarının yarısından azını karşılıyor; buna karşın Lefkoşa, Larnaka ve Mağusa büyük ölçüde arıtma yoluyla su temin ediyor.

“Yakın zamanda barajlara kayda değer bir su girişi olmazsa, içme suyu kısıtlamaları oldukça olası bir senaryo haline gelecektir,” diye vurguladı.

Ayrıca devlet mekanizmasının yavaş işleyişini de eleştiren Tsuloftas, su sıkıntısı sorununun 2023’ten bu yana açık olduğunu, ancak üç yıl içinde devletin, cumhurbaşkanının girişimiyle BAE’den getirilen mobil tesis dışında, tek bir yeni arıtma tesisini bile devreye almadığını belirtti.

Su Geliştirme Dairesi, Garyllis bölgesi ve Limassol Limanı’ndaki mobil arıtma tesislerinin inşaat aşamasında olduğunu ve Mart ayında devreye alınmasının beklendiğini, bununla birlikte Şubat ayında çalışmaya başlatılması için çaba gösterildiğini açıkladı.

Dairenin kıdemli yetkilisi Mihalis Mihail’in açıklamasına göre, yaz aylarında Episkopi’de kurulması planlanan günlük 10.000 metreküp kapasiteli tesis için ihale tamamlandı ve sözleşme imzalanmaya hazırlanıyor. Bu tesisin yanı sıra Vasiliko ve Ayia Napa’daki iki tesis de Bakanlar Kurulu’nun son kararıyla artırılmış kapasiteye sahip olacak.

Kıbrıs Bakanlar Kurulu kısa süre önce 2026 yılı için toplam 31 milyon avro tutarında altıncı su kriziyle mücadele paketini onayladı. Strateji üç ana başlığa dayanıyor:

1. Arıtma kapasitesinin artırılması — Mazotos’ta günlük 40.000 metreküpe kadar kapasiteli bir proje ve Germasogeia’da yüzer bir tesis dâhil olmak üzere yeni mobil ve yüzer arıtma tesisleri.
2. Su kayıplarının azaltılması — devlet desteğiyle acil çalışmalar ve şebeke yenilemeleri (her su kurumu için 300.000 avroya kadar).
3. Tüketimin azaltılması — 2025’e kıyasla su tüketimini %10 düşürmeyi hedefleyen bilgilendirme kampanyası ile haneler ve kamu kurumları için su tasarrufu sağlayan ekipmanların sağlanması.

Yetkililer, yaz döneminde sert su kısıtlamalarının önlenmesi açısından önümüzdeki ayların belirleyici olacağını vurguluyor.