Η Κύπρος υπέβαλε καταγγελία στον ΟΗΕ για τη θαλάσσια συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης

Με διπλωματική ρηματική διακοίνωση που εστάλη στις 18 Αυγούστου 2025 προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Κυπριακής Δημοκρατίας επανέλαβε εκ νέου την κατηγορηματική της θέση σχετικά με το μνημόνιο που υπογράφηκε το 2019 για τη θαλάσσια οριοθέτηση μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης (Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας — GNA). Στη διακοίνωση, η Κύπρος τονίζει ότι το έγγραφο αυτό αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και δεν δημιουργεί έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας και της ίδιας της Κύπρου.

Η Κυπριακή Δημοκρατία σημειώνει ότι το μνημόνιο, το οποίο υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019, υποτίθεται ότι καθορίζει την οριοθέτηση αποκλειστικών οικονομικών ζωνών και υφαλοκρηπίδας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. Ωστόσο, αφορά κράτη που δεν διαθέτουν αντικείμενες ή γειτονικές ακτογραμμές, γεγονός που κατά τις κυπριακές αρχές το καθιστά νομικά άκυρο και δημιουργεί ένα «ανύπαρκτο θαλάσσιο σύνορο».

Ιδιαίτερα τονίζεται ότι το έγγραφο αυτό «αγνοεί εσκεμμένα την παρουσία και τα θαλάσσια δικαιώματα άλλων παράκτιων κρατών της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των ελληνικών νησιών όπως η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα». Η Κύπρος παραπέμπει στο άρθρο 121, παράγραφος 2, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), το οποίο ρητά αναγνωρίζει στα νησιά δικαιώματα σε χωρικά ύδατα, συνεχόμενη ζώνη, υφαλοκρηπίδα και αποκλειστική οικονομική ζώνη. Η Κύπρος υπογραμμίζει ότι η διάταξη αυτή αντικατοπτρίζει το εθιμικό διεθνές δίκαιο και είναι δεσμευτική ακόμη και για κράτη που δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση.

Στο κείμενο της διακοίνωσης σημειώνεται επίσης ότι η γραμμή που κλείνει τον Κόλπο της Σύρτης και οι συναφείς ευθείες γραμμές βάσης δεν συνάδουν με τους κανόνες του εθιμικού διεθνούς δικαίου, όπως αποτυπώνονται στη Σύμβαση, και συνεπώς δεν έχουν καμία νομική ισχύ για τρίτα κράτη.

Η Κυπριακή Δημοκρατία υπογραμμίζει τη σημασία του πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου και επισημαίνει ότι οι συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης πρέπει να συνάπτονται μόνο μεταξύ κρατών με αντικείμενες ή γειτονικές ακτογραμμές, στη βάση της καλής πίστης και σύμφωνα με τους αναγνωρισμένους διεθνείς κανόνες και την πρακτική της UNCLOS.

Τέλος, η Κύπρος εκφράζει την κατανόησή της για την ετοιμότητα της Λιβύης να εισέλθει σε διαπραγματεύσεις με τα γειτονικά κράτη για τον καθορισμό θαλάσσιων συνόρων σε αυστηρή συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο.